ایران یکی از مهم­ترین مراکز تنوع ژنتیکی گیاه یونجه در جهان می باشد و انواع مختلفی از آن در کشور وجود دارد. تأیید اصالت توده ها و ارقام یونجه از این لحاظ که تنوع ژنتیکی در این گیاه می تواند تأثیر مستقیمی بر عملکرد و کیفیت علوفه و بذر داشته باشد، از اهمیت ویژه ای برای کشاورزان و تولیدکنندگان بذر برخوردار است. در این راستا در مطالعه حاضر، توسعه روشی برای شناسایی و تفکیک مهمترین توده های یونجه زراعی ایران به­وسیله نشانگرهای ریزماهواره مورد توجه قرار گرفت. به­منظور تسهیل تمایز و تفکیک توده های یونجه مورد نظر، آلل های اختصاصی و یا به­عبارت بهتر ژنوتیپ آللی اختصاصی برای هر توده شناسایی گردید. بدین منظور از نمونه های تصادفی حاوی 100 بذر از هر توده استفاده گردید که در نهایت از طریق 9 جایگاه ریزماهواره با استفاده از ژنوتیپ آللی اختصاصی شناسایی شده برای هر توده به وضوح تفکیک شدند. بیشترین قابلیت تفکیک متعلق به نشانگرهای MTIC233، BI90، ACT009، TC7، MTIC183، MS30، MTIC238 و AFCA11 بود. دورترین فاصله ژنتیکی مربوط به توده های 5-B و خارجی و هم­چنین توده های 29-N و خارجی و نزدیک­ترین فاصله مربوط به توده­های 27-G، 9-H و 21-R بود. با توجه به نتایج حاصل به­نظر می رسد توده های 9-H، 21-R، 27-G، 25-B، 5-B و 2-G دارای زمینه ژنتیکی مشترک و با شباهت بیشتری نسبت به بقیه توده ها می باشند. روش پیشنهادی در این مطالعه به­سادگی و در مدت کوتاه (یک تا دو روز) امکان شناسایی توده یونجه مورد نظر را بدون نیاز به استخراج DNA از برگ فراهم می نماید.

به منظور گزینش نژادگان های با صفت های مطلوب باغی و تجاری درحدود 1050 نژادگان گردو موجود در مجموعه گردوی ایستگاه تحقیقات کشاورزی کهریز-ارومیه در سه مرحله بین سال های 82 تا 85 غربال شدند. بر اساس نتایج به دست آمده بین 15 نژادگان نهایی اختلاف معنی داری از نظر صفت های مربوط به ارتفاع، عملکرد تک درخت، کیفیت میوه و مغز، زمان گلدهی و رسیدن میوه مشاهده گردید. نژادگان های KZ1, KZ4 و KZ5 به ترتیب با تولید 7/75، 9/52 و 1/49 کیلوگرم محصول با پوست سبز دارای بیشترین عملکرد در درخت بودند. KZ3 و KZ4 به ترتیب با حدود سه و نه متر ارتفاع کوتاه ترین و بلندترین نژادگان بودند. نژادگان KZ5 دیر برگده ترین (نیمه اول اردیبهشت) و دیررس ترین (نیمه دوم مهر) و نژادگان KZ4 زود برگده ترین و زودرس ترین (به ترتیب اواخر فروردین و شهریور) بودند. نژادگان های KZ9, KZ8, KZ3 و KZ12 دارای بیشترین درصد باردهی جانبی (بیش از 53%) بودند و همزمان کمترین وزن میوه (3/10- 8/11 گرم) و وزن مغز (5/5- 4/6 گرم) را داشتند. بیشترین وزن میوه خشک (2/16 گرم) مربوط به نژادگان های KZ1 و KZ2 بود. چهار نژادگان KZ13, KZ11, KZ3 و KZ14 دارای روشن ترین مغز (6/1-3/1 از 6) بودند. نژادگان های KZ3 و KZ13 دارای کمترین ضخامت پوست (کاغذی) و بیشترین درصد مغز (حدود60 و %71) بودند. نژادگان های فوق با برخورداری از صفت های مطلوب تجاری و باغی همراه با گزینش های قبلی (KH53, OR60, OR126 و OR81) به مرحله مطالعات سازگاری وارد شدند. 

به منظور تعیین بهترین روش برای آزمون جوانه زنی استاندارد بذر زنیان (Carum capticum)، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار طراحی و در موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال کرج اجرا گردید. بذرها در دو تیمار نیترات پتاسیم (2 گرم در هزار میلی لیتر آب مقطر) و سرمادهی (7 روز در دمای 7 تا 10 درجه سانتی-گراد) و سه حالت بستر روی کاغذ، بین کاغذی و ماسه و در دماهای 10، 15، 20، 25، 20-30 و 35 درجه سلسیوس در ژرمیناتور به مدت 25 روز قرار گرفتند. زنده مانی پس از آزمون تترازولیوم 75% بود. بالاترین درصد جوانه زنی نهایی و گیاهچه عادی در دمای 20 و 15 درجه سلسیوس در سرمادهی و در دمای 20 درجه سلسیوس در نیترات پتاسیم و شاهد ثبت گردید. در دمای 35 درجه سلسیوس هیچ گونه جوانه زنی پس از اعمال تیمارهای شاهد و نیترات پتاسیم مشاهده نشد اما پس از سرمادهی بیش از 26% جوانه زنی ثبت گردید. پتانسیل جوانه زنی در بستر روی کاغذ و بین کاغذی نسبت به ماسه بالاتر بود. کمترین سرعت جوانه زنی در تیمارهای شاهد و نیترات پتاسیم، و بیشترین در سرمادهی ثبت گردید. شاخص وزنی بنیه در بسترهای روی کاغذ و بین کاغذی در سه دمای 10، 15 و 20 درجه سلسیوس بالاترین مقدار بود. در راستای ارزیابی بهینه جوانه زنی استاندارد زنیان استفاده از نیترات پتاسیم و سرمادهی در دو دمای 15 و 20 درجه سلسیوس در دو بستر روی کاغذ و بین کاغذی پیشنهاد می گردد، زیرا می تواند حداکثر پتانسیل جوانه زنی و شاخص وزنی بنیه را حاصل نماید.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (pdf) مراجعه فرمایید.

به منظور بررسی اثرات اسمو پرایمینگ بر جوانه زنی بذر تریتیکاله (Triticosecale) رقم Lasko، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران اجرا گردید. عامل اول شامل اسمو پرایمینگ با پلی اتیلن گلایکول (PEG 6000) با محلول های 5 و 10 درصد، نیترات پتاسیم (KNO3) و کلرید پتاسیم ( KCI ) 2 و 4 درصد و عامل دوم مدت تیمار در 3 سطح 6، 12و 18 ساعت بود. صفات درصد و سرعت جوانه زنی، طول ریشه چه، ساقه چه و گیاهچه، وزن تر ریشه چه، ساقه چه، وزن تر و خشک کل، تعداد گیاهچه عادی و تعداد کل بذر جوانه زده، نسبت طولی، وزن تر و وزن خشک ریشه چه به ساقه چه و شاخص های طولی و وزنی بنیه بذر گیاهچه مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که بیشترین طول گیاهچه وطول ریشه چه تحت پرایم شدن توسط پلی اتیلن گلایکول (PEG) با غلظت 10 درصد و مدت زمان 6 ساعت و کمترین آن برای پلی اتیلن گلایکول (PEG) با غلظت 5 درصد و مدت زمان 12 ساعت بدست آمد. حداکثر نسبت وزن تر و خشک ریشه چه به ساقه چه ( ) به ترتیب با پرایم نمودن با نیترات پتاسیم (KNO3) و کلرید پتاسیم (KCl) با غلظت 2 درصد در مدت زمان 12 ساعت حاصل شد. بیشترین تعداد گیاهچه عادی، تعداد کل بذر جوانه زده و درصد جوانه زنی به طور مشترک در مدت زمان 12 ساعت و بیشترین سرعت جوانه زنی در مدت زمان 6 ساعت در کلیه محلول های اسموپرایمینگ مشاهده شد. بیشترین شاخص طولی گیاهچه تحت پرایم شدن با پلی اتیلن گلایکول (PEG) با غلظت 10 درصد و مدت زمان 18 ساعت حاصل شد، در حالی که کمترین شاخص وزنی بنیه گیاهچه در مدت زمان 18 ساعت با همین تیمار حاصل گردید.

قارچ های بذرزاد می توانند با تأثیر روی سلامت بذر، منجر به کاهش کیفیت و کمیت محصول شوند. هدف از این مطالعه ارزیابی شاخص های جوانه زنی و بنیه توده های بذر بومی رازیانه، جداسازی و شناسایی قارچ های بذرزاد بوده و در ادامه نیز میزان بیماریشد. جدایه های قارچی پس از جداسازی و خالص سازی، بر اساس ویژگی های ریخت شناختی و مولکولی، شناسایی شدند. سپس میزان فعالیت آنزیم های سلولاز، زایلاناز، پکتیناز و لیپاز به­عنوان اصلی ترین فاکتورهای بیماری­زایی ترشح شده توسط جدایه ها مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین، پتانسیل بیماری­زایی و قدرت تهاجم جدایه­ها با آزمون بیماری­زایی روی گیاهچه بررسی شد. در مجموع 33 جدایه بر اساس ویژگی های ریخت شناسی و مولکولی که متعلق به گونه های Alternaria alternate و Fusarium oxysporum شناسایی شدند. نتایج آزمون جوانه زنی استاندارد نشان داد که در میان توده های بومی بذر مورد بررسی، اختلاف معنی داری در شاخص های جوانه زنی و بنیه وجود دارد. آلودگی بذر به قارچ های بذرزاد به طور قابل توجهی روی شاخص های بنیه و جوانه زنی بذر تأثیر گذاشته و موجب کاهش کیفیت بذر می شوند. نتایج نشان داد که کم­ترین شاخص های بنیه و جوانه زنی در توده بذری گلستان و پس از آن به­ترتیب در توده­های بذری همدان، زنجان و کردستان مشاهده شد. نتایج آزمون بیماری­زایی نشان داد که حدود 85 درصد جدایه ها بیماری­زا و کم بیماری­زا و 15 درصد جدایه های بیماری­زا نبودند. همچنین میزان بیماری­زایی و قدرت تهاجم جدایه های مختلف گونه های Alternaria و Fusarium متفاوت بود. تجزیه و تحلیل فعالیت آنزیم های مخرب دیواره سلولی نشان داد که سلولاز و زایلاناز در مقایسه با پکتیناز و لیپاز اهمیت بیش­تری در بیماری­زایی جدایه ها داشته و میزان فعالیت آنزیم ها روی میزان بیماری­زایی و قدرت تهاجم جدایه ها تأثیر داشت. بنابراین، این یافته ها نشان می دهد که میزان فعالیت سلولاز و زایلاناز با میزان تغییرات بیماری­زایی و قدرت تهاجم جدایه ها روی گیاهچه مرتبط می باشد. این اولین گزارش در مورد شناسایی قارچ های بذرزاد رازیانه در توده های بذر بومی ایران به­همراه بررسی ارتباط میان میزان بیماری­زایی، قدرت تهاجم و فعالیت آنزیم های مخرب دیواره سلولی تولیدشده توسط جدایه ها بود.

در این تحقیق تعداد دوازده نمونه بذر گندم مادری متعلق به دو رقم پیشتاز و چمران هر کدام از 6 منطقه مختلف اقلیمی تولید بذر داخل کشور که محصول سال 1388 بودند تهیه و سپس اقدام به انجام آزمون های جوانه زنی و بنیه بذر شامل آزمون سرما، جوانه زنی تحت درجه حرارت پائین، پیری زودرس، هدایت الکتریکی، تترازالیوم، سرعت جوانه زنی، میانگین زمان جوانه زنی و طول گیاهچه گردید. همزمان آمار اقلیمی از هر منطقه جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس تعداد بذور جوانه زده در آزمون پایه جوانه زنی ارقام گندم هر 12 نمونه نشان داد این شاخص بذری تحت تاثیر تفاوت های اقلیمی موجود بین مناطق مختلف تولید بذر قرار نگرفت. بر این اساس میانگین درصد جوانه زنی بذور بین 98 تا 100% بود که نشان می دهد آزمون جوانه زنی در مورد ارزیابی این گونه بذرها عمومیت دارد و نمی تواند تفاوت های احتمالی میان بذرهای مادری تولید شده در اقلیم های مختلف کشور را از یکدیگر جداسازی نماید. تاثیر پیش تیمار بذور با سرمای صفر درجه سانتیگراد برای مدت صفر تا 25 ساعت نشان داد هم اثر منطقه تولید بذر و هم دوره های سرمایی و اثرات متقابل تیمارها بر نتایج این آزمون تاثیر معنی داری گذاشت. میزان هدایت الکتریکی محلول الکترولیت بذرها ین مناطق مختلف تولید بذر گندم تفاوت معنی داری داشت. به طوری که بیشترین تخریب سلولی بذرها که موجب بروز بالاترین میزان هدایت الکتریکی محلول الکترولیت سلولی شد برای رقم چمران در توده های بذری تکثیر شده در حاجی آباد بندرعباس با 890 میکروزیمنس بر سانتی متر و برای رقم پیشتاز در منطقه چهارمحال و بختیاری با 680 میکروزیمنس بر سانتی متر بود. منشاء این گونه تغییرات می تواند شرایط اقلیمی و آب و هوایی در سال تکثیر این بذرها باشد. بنابراین می توان اظهار داشت تاثیر عوامل اکوفیزیولوژیکی در مناطق مختلف تکثیر بذر کشور می تواند روی برخی صفات و ویژگی های گندم بذری تاثیر معنی دار داشته باشد.

بذر یکی از مهم­ترین نهاده­های تولیدات کشاورزی است که کیفیت و سلامت آن می­تواند تحت تاثیر قارچ های بذرزاد قرار بگیرد. هدف از این مطالعه شناسایی قارچ های بذرزاد و تاثیر آن­ها روی شاخص های جوانه زنی و بنیه توده های بذری بومی زیره سبز و همچنین ارزیابی اثرات اسانس­ها و ترکیبات تشکیل دهنده اسانس­های این توده های بذری روی قارچ­های بذرزاد جداسازی شده می­باشد. به­منظور شناسایی قارچ های بذرزاد توده های بذری زیره سبز از بذور تولیدی مزارع مشهد، فریمان، کاشمر و قوچان در استان خراسان رضوی بر اساس ضوابط انجمن بین­المللی آزمون بذر نمونه­برداری شد. جدایه های قارچی پس از جداسازی و خالص سازی، بر اساس ویژگی های ریخت شناختی و مولکولی شناسایی شدند. همچنین پتانسیل بیماری­زایی و قدرت تهاجم جدایه­ها روی گیاهچه بررسی شد. در مجموع 12 جدایه بر اساس ویژگی های ریخت شناسی و مولکولی که متعلق به گونه های Fusarium oxysporum و F. solani شناسایی شدند. نتایج آزمون جوانه زنی استاندارد نشان داد که در میان توده های بذری مورد بررسی اختلاف معنی داری در شاخص های جوانه زنی و بنیه وجود دارد. آلودگی بذر به قارچ های بذرزاد به طور قابل توجهی روی شاخص های بنیه و جوانه زنی بذر تأثیر گذاشته و موجب کاهش کیفیت و سلامت بذور می شوند. نتایج نشان داد که بیش­ترین شاخص های بنیه و جوانه زنی در توده بذری فریمان و پس از آن به­ترتیب در توده­های بذری کاشمر، قوچان و مشهد مشاهده شد. نتایج آزمون بیماری­زایی نشان داد که حدود 7/41 درصد جدایه ها بیماری­زا و 3/58 درصد جدایه های بیماری­زا نبودند. همچنین میزان بیماری­زایی و قدرت تهاجم جدایه های مختلف گونه های Fusarium متفاوت بود. در ادامه این پژوهش ضمن اسانس­گیری به­روش تقطیر با آب به­کمک دستگاه کلونجر، ترکیبات تشکیل­دهنده این اسانس­ها با استفاده از کروماتوگرافی گازی - طیف سنجی جرمی شناسایی شدند. ترکیبات اصلی شناسایی­شده اسانس شامل بتا-پینن، ﭘﯽ-ﺳﯿﻤﻦ، گاما-ترپینن، ﺗﺮﭘﻴﻨﻦ-4-ال و کومین­آلدهید بودند. نتایج نشان داد که ترکیبات آلفا-پینن، سابینن، بتا-پینن، میرسن، ﮔﺎما-ترپینن، بتا-فارنسن و کاروتول دارای اثرات ضد قارچی علیه جدایه­های F. oxysporum بودند. اثرات هم­افزایی ترکیبات اصلی بازدارنده اسانس­ها نشان داد که ترکیب ﺗﺮﭘﻴﻨﻦ-4-ال با بتا-پینن موجب فعالیت سینرژیستی و ترکیب ﺗﺮﭘﻴﻨﻦ-4-ال با ﮔﺎما-ترپینن و همچنین ترکیب بتا-پینن و ﮔﺎما-ترپینن موجب فعالیت افزایشی علیه جدایه­هایF. oxysporum شدند. این اولین گزارش در مورد تاثیر ترکیبات اسانس­های توده های بذری بومی زیره سبز روی قارچ­های بذرزاد جداسازی از همان بذور می­باشد. یافته­های این پژوهش نشان داد که مقدار و حتی نوع ترکیبات تشکیل­دهنده اسانس­های توده­های بذری زیره سبز متفاوت است و می­تواند روی فراوانی قارچ­های بذرزاد و میزان بیماری­زایی آن­ها تاثیر بگذارد.